Nhận kết quả HPV dương tính có thể khiến nhiều người nghĩ ngay: “Mình có bị ung thư cổ tử cung không?”
Câu trả lời là không.
HPV là một nhóm hơn 200 loại virus rất phổ biến. Phần lớn người có hoạt động tình dục sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, thường không có triệu chứng và cơ thể có thể tự kiểm soát virus.
Điều làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung không phải chỉ là “có HPV”, mà chủ yếu là nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài trong nhiều năm.
HPV nguy cơ thấp và HPV nguy cơ cao khác nhau thế nào?
Không phải tất cả HPV đều giống nhau.
HPV nguy cơ thấp
Một số type có thể gây:
- Mụn cóc sinh dục
- Tổn thương lành tính ở da hoặc niêm mạc
Những type gây mụn cóc sinh dục thường không phải cùng nhóm HPV gây ung thư.
HPV nguy cơ cao
Có khoảng 12 type HPV được NCI xếp vào nhóm nguy cơ cao.
Trong đó, HPV 16 và HPV 18 đặc biệt quan trọng và gây khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới.
Các type HPV nguy cơ cao còn có thể liên quan đến ung thư:
- Âm hộ
- Âm đạo
- Hậu môn
- Dương vật
- Một số ung thư vùng hầu họng
Nhưng một lần nữa:
Nhiễm HPV nguy cơ cao ≠ đã mắc ung thư.
HPV có thể trở thành ung thư như thế nào?
Quá trình này thường không xảy ra nhanh.
Có thể hình dung đơn giản:
Nhiễm HPV nguy cơ cao
↓
Phần lớn cơ thể tự kiểm soát virus
↓
Nếu HPV tồn tại kéo dài nhiều năm
↓
Tế bào cổ tử cung có thể bắt đầu thay đổi
↓
Tổn thương tiền ung thư
↓
Nếu không được phát hiện và xử lý
↓
Có thể tiến triển thành ung thư
Theo WHO, quá trình từ nhiễm HPV kéo dài đến ung thư cổ tử cung thường diễn ra trong khoảng 15–20 năm, mặc dù có thể nhanh hơn ở người suy giảm miễn dịch.
Đây cũng là lý do ung thư cổ tử cung có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vaccine, sàng lọc và điều trị tổn thương tiền ung thư.
Vì sao có người nhiễm HPV nhưng không bị ung thư?
Vì trong đa số trường hợp, hệ miễn dịch có thể kiểm soát HPV trước khi virus gây ra thay đổi nghiêm trọng ở tế bào.
Nguy cơ tăng lên khi HPV nguy cơ cao tồn tại kéo dài.
Một số yếu tố có thể làm khả năng HPV tồn tại và tiến triển cao hơn, chẳng hạn:
- Suy giảm miễn dịch
- Nhiễm HIV
- Hút thuốc
- Một số thuốc làm ức chế miễn dịch
Điều quan trọng là không nên nhìn HPV dương tính như một “bản án”, mà nên xem đây là thông tin để quyết định theo dõi tiếp như thế nào.
HPV dương tính thì nên làm gì?
Trước tiên: đừng hoảng.
Bác sĩ sẽ xem thêm:
- Bạn dương tính với type HPV nào?
- Có HPV 16 hoặc 18 hay không?
- Pap smear có bất thường không?
- Kết quả sàng lọc trước đây thế nào?
- Tuổi và nguy cơ cá nhân của bạn
Tùy trường hợp, bước tiếp theo có thể là:
- Theo dõi và xét nghiệm lại sau một khoảng thời gian
- Làm Pap smear
- Làm thêm xét nghiệm phân type HPV
- Soi cổ tử cung
- Sinh thiết nếu có vùng nghi ngờ
Không phải mọi trường hợp HPV dương tính đều cần soi cổ tử cung hoặc điều trị ngay.
HPV âm tính có nghĩa là chắc chắn không bị ung thư?
Không nên hiểu tuyệt đối như vậy.
HPV âm tính thường cho thấy nguy cơ hiện tại thấp hơn đáng kể, đặc biệt nếu xét nghiệm tìm các type HPV nguy cơ cao.
Tuy nhiên, xét nghiệm HPV là công cụ sàng lọc, không phải lời khẳng định rằng bạn sẽ không bao giờ mắc ung thư cổ tử cung.
Bạn vẫn nên tiếp tục sàng lọc theo lịch phù hợp với độ tuổi, kết quả trước đây và hướng dẫn y tế.
Đã tiêm vaccine HPV có còn nhiễm HPV không?
Có thể.
Vaccine HPV bảo vệ trước những type HPV quan trọng nhất nhưng không bao phủ mọi type HPV tồn tại.
Vaccine cũng không điều trị một nhiễm HPV đã có trước đó.
Tuy vậy, tiêm vaccine vẫn là một trong những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ các bệnh và ung thư liên quan đến HPV.
Đã tiêm vaccine HPV có cần Pap smear hoặc HPV test không?
Có.
Vaccine và sàng lọc có hai vai trò khác nhau:
Vaccine HPV → giúp phòng ngừa nhiễm những type HPV quan trọng.
HPV test/Pap smear → giúp phát hiện nguy cơ hoặc những thay đổi đã xuất hiện ở cổ tử cung.
Do đó, người đã tiêm vaccine vẫn nên sàng lọc cổ tử cung theo hướng dẫn phù hợp.
HPV test và Pap smear khác nhau thế nào?
Đây là một điểm rất dễ nhầm.
HPV test
→ tìm HPV nguy cơ cao.
Pap smear
→ tìm những tế bào cổ tử cung đã thay đổi bất thường.
Có thể hiểu đơn giản:
HPV test tìm “nguy cơ”.
Pap smear tìm “thay đổi ở tế bào”.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện cả hai để đánh giá nguy cơ đầy đủ hơn.
Khi nào cần đi khám sớm?
HPV thường không gây triệu chứng, nhưng bạn không nên chờ đến lịch sàng lọc nếu xuất hiện:
- Ra máu sau quan hệ
- Chảy máu giữa kỳ kinh
- Ra máu sau mãn kinh
- Khí hư lẫn máu hoặc bất thường kéo dài
- Đau vùng chậu
- Đau khi quan hệ
Những triệu chứng này không đồng nghĩa với ung thư cổ tử cung, nhưng cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.
Điều quan trọng nhất cần nhớ về HPV
Nếu chỉ nhớ 4 điều, hãy nhớ:
1. HPV rất phổ biến.
2. HPV dương tính không đồng nghĩa với ung thư.
3. Nguy cơ chủ yếu đến từ HPV nguy cơ cao tồn tại kéo dài.
4. Vaccine + sàng lọc định kỳ giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư cổ tử cung.
Theo WHO, gần như tất cả trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Nhưng đồng thời, phần lớn người nhiễm HPV sẽ không phát triển thành ung thư.
Theo dõi sức khỏe phụ nữ trên Halza
Thông qua Halza, bạn có thể tham khảo và đặt lịch khám phụ khoa, HPV test, Pap smear và các dịch vụ sàng lọc ung thư cổ tử cung tại bệnh viện, phòng khám đối tác.
Việc lưu lại kết quả HPV và Pap smear qua nhiều lần kiểm tra cũng giúp bạn thuận tiện theo dõi lịch sử sàng lọc.
HPV dương tính không phải là chẩn đoán ung thư. Điều quan trọng là biết type HPV, theo dõi đúng lịch và xử lý sớm nếu xuất hiện những thay đổi bất thường ở cổ tử cung.
Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
HPV là gì?
HPV là viết tắt của Human Papillomavirus.
Virus này có thể lây qua tiếp xúc da – da thân mật, thường liên quan đến quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. HPV có thể ảnh hưởng đến cổ tử cung, âm đạo, âm hộ, hậu môn, dương vật, miệng và họng.
HPV rất phổ biến và nhiều người nhiễm mà hoàn toàn không biết mình có virus.
HPV dương tính có phải ung thư không?
Không.
Một xét nghiệm HPV dương tính chỉ cho biết đã phát hiện một type HPV mà xét nghiệm đang tìm kiếm.
Nó không có nghĩa bạn đã mắc ung thư cổ tử cung.
Phần lớn nhiễm HPV sẽ được hệ miễn dịch kiểm soát và biến mất trong khoảng 1–2 năm mà không gây ung thư.
HPV có triệu chứng không?
Phần lớn trường hợp không có triệu chứng.
Một số type HPV nguy cơ thấp có thể gây mụn cóc sinh dục. Trong khi đó, nhiễm HPV nguy cơ cao thường không gây dấu hiệu rõ ràng.
Đó là lý do xét nghiệm và sàng lọc quan trọng hơn việc “chờ xem cơ thể có dấu hiệu gì không”.
Nguồn tham khảo
- World Health Organization – Human Papillomavirus and Cancer
- World Health Organization – Cervical Cancer, cập nhật 3/7/2026
- National Cancer Institute – HPV and Cancer
- National Cancer Institute – Cervical Cancer Causes, Risk Factors and Prevention
- CDC – Basic Information about HPV and Cancer
Quay lại danh sách bài viết
