Khám sức khỏe tổng quát gồm những gì? Những xét nghiệm có thực sự cần thiết

Khám sức khỏe tổng quát thường bao gồm hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, đo huyết áp, chiều cao, cân nặng và một số xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

Tuy nhiên, không có một danh sách xét nghiệm chung phù hợp với tất cả mọi người. Những hạng mục cần thực hiện phụ thuộc vào tuổi, giới tính, triệu chứng, tiền sử gia đình, bệnh nền và nguy cơ sức khỏe của mỗi người.

Câu hỏi thường gặp

Khám sức khỏe tổng quát gồm những gì?

Thông thường, buổi khám có thể gồm kiểm tra thể trạng, huyết áp, tim phổi, xét nghiệm máu, nước tiểu và một số kiểm tra chuyên khoa. Danh mục cụ thể tùy gói khám và tình trạng sức khỏe.

Có cần khám sức khỏe tổng quát mỗi năm không?

Không phải ai cũng cần thực hiện tất cả xét nghiệm mỗi năm. Người có bệnh nền, yếu tố nguy cơ hoặc đang theo dõi bất thường có thể cần khám thường xuyên hơn theo chỉ định bác sĩ.

Khám tổng quát có cần nhịn ăn không?

Bạn có thể cần nhịn ăn nếu gói khám có xét nghiệm đường huyết lúc đói hoặc một số xét nghiệm mỡ máu. Hãy xác nhận với cơ sở y tế trước ngày khám.

Người khỏe mạnh có cần xét nghiệm máu không?

Xét nghiệm máu có thể giúp đánh giá một số nguy cơ chưa biểu hiện triệu chứng. Tuy nhiên, loại xét nghiệm và tần suất thực hiện cần dựa trên tuổi, tiền sử và đánh giá của bác sĩ.

Nên chọn gói khám sức khỏe nào?

Không nên chỉ chọn gói có nhiều hạng mục nhất. Gói phù hợp là gói đáp ứng đúng độ tuổi, giới tính, nguy cơ cá nhân và mục tiêu kiểm tra sức khỏe.

“Nhiều dấu hiệu cảnh báo như huyết áp cao và cholesterol cao thường không có triệu chứng.”

— NHS

Khám sức khỏe tổng quát để làm gì?

Khám sức khỏe không chỉ nhằm tìm bệnh. Buổi khám còn giúp bạn:

Đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại
Nhận diện một số yếu tố nguy cơ
Theo dõi các chỉ số thay đổi theo thời gian
Phát hiện bất thường cần kiểm tra thêm
Điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động và sinh hoạt
Theo dõi bệnh nền hoặc hiệu quả điều trị

Một kết quả bất thường chưa chắc đồng nghĩa với bệnh. Ngược lại, kết quả nằm trong giới hạn tham chiếu cũng không đảm bảo hoàn toàn rằng cơ thể không có vấn đề.

Bác sĩ cần xem xét kết quả cùng triệu chứng, tiền sử và thăm khám lâm sàng.

Một buổi khám sức khỏe tổng quát thường có gì?

1. Khai thác tiền sử sức khỏe

Bác sĩ có thể hỏi về:

Triệu chứng hiện tại
Bệnh đã từng mắc hoặc đang điều trị
Thuốc và thực phẩm bổ sung đang sử dụng
Tiền sử phẫu thuật
Dị ứng
Thói quen ăn uống, vận động và giấc ngủ
Tình trạng hút thuốc, uống rượu bia
Tiền sử bệnh trong gia đình

Đừng bỏ qua bước này. Tiền sử sức khỏe có thể quyết định bạn thực sự cần kiểm tra gì.

Ví dụ, người có cha mẹ mắc đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch sớm có thể cần được đánh giá khác với người không có yếu tố nguy cơ này.

2. Kiểm tra thể trạng và dấu hiệu sinh tồn

Các kiểm tra cơ bản thường gồm:

Chiều cao và cân nặng
Chỉ số khối cơ thể – BMI
Vòng eo
Huyết áp
Nhịp tim
Nhịp thở
Nhiệt độ cơ thể khi cần

Theo NHS, đánh giá sức khỏe tim mạch có thể bao gồm chiều cao, cân nặng, vòng eo, huyết áp, cholesterol và đôi khi là đường huyết.

Các chỉ số này đơn giản nhưng có giá trị khi được theo dõi đều đặn và xem xét cùng những yếu tố nguy cơ khác.

3. Khám lâm sàng

Tùy nhu cầu, bác sĩ có thể kiểm tra:

Tim và phổi
Bụng
Tuyến giáp
Da và niêm mạc
Mắt, tai, mũi và họng
Hệ cơ xương khớp
Các dấu hiệu phù hoặc tuần hoàn bất thường

Nếu bạn đang có triệu chứng, hãy mô tả rõ thời điểm xuất hiện, mức độ, tần suất và yếu tố làm triệu chứng nặng hoặc nhẹ hơn.

Những xét nghiệm thường gặp trong gói khám tổng quát

Tổng phân tích tế bào máu

Xét nghiệm này đo các thành phần chính của máu như hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Kết quả có thể hỗ trợ bác sĩ đánh giá tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng hoặc một số bất thường về tế bào máu. Tuy nhiên, kết quả cần được giải thích trong đúng bối cảnh lâm sàng.

Đường huyết và HbA1c

Đường huyết giúp đánh giá lượng glucose trong máu tại thời điểm lấy mẫu.

HbA1c phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng vài tháng gần đây. Bác sĩ có thể chỉ định một hoặc cả hai xét nghiệm tùy mục tiêu kiểm tra.

Xét nghiệm mỡ máu

Một bộ xét nghiệm mỡ máu có thể gồm:

Cholesterol toàn phần
LDL-C
HDL-C
Triglyceride

Kết quả được dùng cùng huyết áp, tuổi, tình trạng hút thuốc, bệnh nền và tiền sử gia đình để đánh giá nguy cơ tim mạch.

Không nên chỉ nhìn một chỉ số rồi tự kết luận rằng mình “bị mỡ máu” hoặc không có nguy cơ.

Chức năng gan

Một số chỉ số thường gặp gồm AST, ALT, GGT và bilirubin.

Kết quả bất thường có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như thuốc, rượu bia, gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc tình trạng khác. Bác sĩ có thể cần hỏi thêm bệnh sử hoặc chỉ định kiểm tra tiếp theo.

Chức năng thận

Các chỉ số thường được sử dụng gồm creatinine, eGFR và urê máu.

Việc đánh giá chức năng thận đặc biệt đáng lưu ý ở người có tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc đang dùng một số loại thuốc dài hạn.

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu có thể cung cấp thông tin về đường, protein, tế bào máu hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.

Tuy nhiên, kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi cách lấy mẫu, tình trạng kinh nguyệt, vận động mạnh hoặc một số yếu tố tạm thời.

Có cần siêu âm, X-quang và điện tim không?

Các kiểm tra này có thể hữu ích trong trường hợp phù hợp, nhưng không phải ai cũng cần thực hiện toàn bộ.

Siêu âm bụng

Siêu âm có thể hỗ trợ quan sát gan, mật, thận và một số cơ quan trong ổ bụng. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên triệu chứng, tiền sử và mục tiêu kiểm tra.

X-quang ngực

X-quang ngực không nên được xem là hạng mục mặc định cho mọi người khỏe mạnh. Việc thực hiện cần dựa trên triệu chứng, yếu tố nguy cơ hoặc yêu cầu chuyên môn cụ thể.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ ghi lại hoạt động điện của tim. Xét nghiệm này có thể được cân nhắc khi có triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, khó thở hoặc có nguy cơ tim mạch.

Một kết quả điện tâm đồ bình thường không loại trừ tất cả bệnh tim.

Nam và nữ có cần danh mục khám giống nhau không?

Không hoàn toàn giống nhau.

Phụ nữ có thể cần cân nhắc

Khám phụ khoa
Tầm soát cổ tử cung bằng HPV hoặc Pap smear
Khám vú
Chụp nhũ ảnh theo độ tuổi và nguy cơ
Đánh giá sức khỏe sinh sản khi có nhu cầu

Nam giới có thể cần cân nhắc

Đánh giá nguy cơ tim mạch và chuyển hóa
Khám tiết niệu khi có triệu chứng
Trao đổi về sức khỏe tuyến tiền liệt theo tuổi và nguy cơ
Tư vấn sức khỏe sinh sản khi cần

Các xét nghiệm tầm soát không nên được lựa chọn chỉ dựa trên giới tính. Tuổi, tiền sử gia đình và nguy cơ cá nhân vẫn là yếu tố quyết định.

Có phải gói càng nhiều xét nghiệm càng tốt?

Không.

Thực hiện quá nhiều xét nghiệm không cần thiết có thể dẫn đến:

Kết quả bất thường không có ý nghĩa bệnh lý
Lo lắng không cần thiết
Phải làm thêm nhiều kiểm tra
Tăng chi phí
Tiếp xúc với tia X hoặc thủ thuật không cần thiết

Điểm quan trọng không phải là số lượng xét nghiệm mà là mức độ phù hợp.

Một gói có 50 hạng mục chưa chắc tốt hơn một gói ngắn hơn nhưng được thiết kế đúng theo tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ của bạn.

Cách chọn gói khám sức khỏe phù hợp

Trước khi đặt lịch, hãy trả lời năm câu hỏi:

Tôi khám định kỳ hay đang có triệu chứng?
Tôi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc không?
Gia đình có tiền sử bệnh tim mạch, ung thư hoặc đái tháo đường không?
Lần khám gần nhất có chỉ số nào bất thường không?
Gói khám có bác sĩ tư vấn kết quả sau khi hoàn tất không?

Nếu đang có triệu chứng cụ thể, bạn có thể cần khám đúng chuyên khoa thay vì chỉ mua một gói tổng quát.

Ví dụ, đau ngực, khó thở, yếu liệt đột ngột hoặc đau bụng dữ dội cần được đánh giá y tế kịp thời, không nên chờ đến lịch khám sức khỏe định kỳ.

Cần chuẩn bị gì trước ngày khám?

Xác nhận có cần nhịn ăn hay không
Mang theo kết quả khám và xét nghiệm cũ
Chuẩn bị danh sách thuốc đang sử dụng
Ghi lại triệu chứng hoặc câu hỏi muốn trao đổi
Tránh uống rượu bia trước ngày khám
Hạn chế vận động quá sức
Ngủ đủ nếu có thể
Thông báo nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai
Hỏi trước về bảo hiểm và chi phí phát sinh

Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt nên thông báo với cơ sở y tế vì một số xét nghiệm nước tiểu hoặc khám phụ khoa có thể cần điều chỉnh thời điểm.

Đọc kết quả khám sức khỏe như thế nào?

Không nên chỉ đánh dấu các chỉ số cao hoặc thấp rồi tự kết luận.

Khoảng tham chiếu có thể khác nhau giữa các phòng xét nghiệm. Một chỉ số cũng có thể thay đổi do thời điểm lấy mẫu, chế độ ăn, vận động, thuốc hoặc tình trạng sức khỏe tạm thời.

Sau khi nhận kết quả, bạn nên hỏi bác sĩ:

Chỉ số nào cần lưu ý?
Bất thường này có đáng lo không?
Có cần làm lại xét nghiệm không?
Khi nào cần tái khám?
Tôi nên thay đổi điều gì trong sinh hoạt?

Việc lưu giữ kết quả qua nhiều lần khám giúp bác sĩ quan sát xu hướng thay đổi, thay vì chỉ dựa trên một thời điểm riêng lẻ.

Đặt lịch khám sức khỏe trên Halza

Thông qua Halza, bạn có thể:

Tham khảo các gói khám tại bệnh viện và phòng khám đối tác
So sánh danh mục dịch vụ trước khi lựa chọn
Đặt lịch khám phù hợp với thời gian cá nhân
Nhận hỗ trợ xác nhận lịch
Lưu trữ kết quả trong hồ sơ sức khỏe
Theo dõi thông tin sức khỏe qua nhiều lần khám

Đặt lịch khám sức khỏe trên Halza để lựa chọn gói phù hợp với độ tuổi, nhu cầu và yếu tố nguy cơ của bạn.

Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Danh mục và tần suất kiểm tra cần được cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe.

Nguồn tham khảo: