Không hút thuốc giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư phổi, nhưng không có nghĩa nguy cơ bằng 0.
Ung thư phổi vẫn có thể xuất hiện ở người chưa từng hút thuốc do nhiều yếu tố khác như khói thuốc thụ động, ô nhiễm không khí, radon, hóa chất nghề nghiệp hoặc yếu tố gia đình.
Theo CDC, tại Mỹ, khoảng 10–20% trường hợp ung thư phổi xảy ra ở những người chưa từng hút thuốc hoặc hút rất ít trong suốt cuộc đời.
Vì sao người không hút thuốc vẫn có thể mắc ung thư phổi?
1. Khói thuốc thụ động
🚬 Người sống hoặc làm việc thường xuyên gần người hút thuốc vẫn có thể hít phải nhiều chất độc và chất gây ung thư.
CDC ghi nhận tiếp xúc với khói thuốc thụ động có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở người không hút thuốc.
2. Ô nhiễm không khí
🌫️ Bụi mịn, khói xe, khí thải công nghiệp và ô nhiễm không khí kéo dài có thể ảnh hưởng đến tế bào phổi.
WHO và IARC đã xác định ô nhiễm không khí ngoài trời là một yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư phổi.
3. Khí radon
☢️ Radon là khí phóng xạ tự nhiên có thể xuất hiện trong đất, đá và tích tụ trong nhà.
Radon không màu, không mùi và không thể nhận biết bằng giác quan. Phơi nhiễm kéo dài ở nồng độ cao có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
4. Amiăng và hóa chất nghề nghiệp
🏭 Một số người có thể tiếp xúc lâu dài với:
- Amiăng
- Silica
- Asen
- Khí thải diesel
- Một số kim loại và hóa chất công nghiệp
Nguy cơ thường phụ thuộc vào mức độ và thời gian phơi nhiễm.
5. Yếu tố gia đình và gene
🧬 Người có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi có thể có nguy cơ cao hơn.
Tuy nhiên, cần lưu ý:
Ung thư phổi có đột biến gene không đồng nghĩa chắc chắn là ung thư di truyền.
Nhiều thay đổi gene chỉ xuất hiện trong tế bào ung thư trong quá trình sống và không được truyền từ cha mẹ.
Dấu hiệu ung thư phổi nào cần chú ý?
Ung thư phổi giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng rõ ràng.
Một số dấu hiệu nên đi khám gồm:
🚩 Ho kéo dài hoặc ngày càng nặng
🚩 Ho ra máu
🚩 Đau ngực kéo dài
🚩 Khó thở hoặc khò khè
🚩 Sụt cân không rõ nguyên nhân
🚩 Mệt mỏi kéo dài
🚩 Viêm phổi tái đi tái lại
Những triệu chứng này không có nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng nên được bác sĩ đánh giá nếu kéo dài hoặc bất thường.
Không hút thuốc có cần tầm soát ung thư phổi không?
❌ Không phải tất cả người không hút thuốc đều cần chụp CT phổi định kỳ.
Các hướng dẫn tầm soát ung thư phổi hiện nay chủ yếu tập trung vào nhóm có nguy cơ cao, đặc biệt là người có tiền sử hút thuốc đáng kể.
Phương pháp tầm soát được sử dụng cho nhóm phù hợp là:
👉 CT ngực liều thấp – Low-Dose CT (LDCT)
Người chưa từng hút thuốc nhưng có:
- Tiền sử gia đình mắc ung thư phổi
- Tiếp xúc khói thuốc thụ động kéo dài
- Phơi nhiễm amiăng hoặc hóa chất nghề nghiệp
- Triệu chứng hô hấp bất thường
nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ thay vì tự chụp CT định kỳ.
Chụp X-quang có tầm soát ung thư phổi được không?
X-quang phổi có thể phát hiện một số bất thường nhưng không phải phương pháp tiêu chuẩn để tầm soát ung thư phổi ở nhóm nguy cơ cao.
Hiện nay, CT ngực liều thấp có khả năng phát hiện những tổn thương nhỏ hơn X-quang thông thường và được sử dụng trong các chương trình tầm soát dành cho nhóm phù hợp.
Khi nào nên đi khám phổi?
Bạn nên cân nhắc khám chuyên khoa Hô hấp nếu:
✔️ Ho kéo dài
✔️ Ho ra máu
✔️ Khó thở bất thường
✔️ Đau ngực không rõ nguyên nhân
✔️ Sụt cân hoặc mệt mỏi kéo dài
✔️ Có tiền sử tiếp xúc khói thuốc hoặc hóa chất nghề nghiệp
✔️ Có người thân mắc ung thư phổi
Đặc biệt, ho ra máu hoặc khó thở nhiều cần được đánh giá sớm.
Gói khám nào có thể tham khảo?
Tùy tuổi, tiền sử hút thuốc, yếu tố phơi nhiễm và triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định:
📋 Khám chuyên khoa Hô hấp
📋 Đánh giá nguy cơ ung thư phổi
📋 Chẩn đoán hình ảnh khi cần
📋 CT phổi liều thấp đối với nhóm phù hợp
Tham khảo: Gói Tầm soát Ung thư Phổi tại Bệnh viện FV
Bệnh viện FV hiện có chương trình Tầm soát Ung thư Phổi từ 2.570.000 VNĐ, sử dụng CT phổi liều thấp cho nhóm đối tượng phù hợp.
Người chưa từng hút thuốc nên được đánh giá nguy cơ cá nhân trước khi thực hiện, thay vì mặc định cần tầm soát định kỳ.
Không hút thuốc không có nghĩa là không có nguy cơ
💚 Hút thuốc vẫn là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của ung thư phổi, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.
Người không hút thuốc vẫn cần chú ý đến:
✔️ Khói thuốc thụ động
✔️ Ô nhiễm không khí
✔️ Radon
✔️ Amiăng và hóa chất nghề nghiệp
✔️ Yếu tố gia đình
Điều quan trọng là không chủ quan với các triệu chứng bất thường chỉ vì mình chưa từng hút thuốc.
📱 Chủ động theo dõi sức khỏe với Halza
Với Halza, bạn có thể:
✔️ Tìm kiếm bệnh viện và phòng khám phù hợp
✔️ Tham khảo các chương trình tầm soát ung thư
✔️ Đặt lịch khám thuận tiện
✔️ Lưu trữ kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh
✔️ Theo dõi hồ sơ sức khỏe trên cùng một nền tảng
Nguồn tham khảo
📚 Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
📚 National Cancer Institute (NCI)
📚 World Health Organization (WHO)
📚 International Agency for Research on Cancer (IARC)
📚 American Cancer Society (ACS)
📚 Bệnh viện FV
Quay lại danh sách bài viết
