Trước khi xét nghiệm máu, nhiều người băn khoăn có cần nhịn ăn, được uống nước hay uống thuốc như bình thường không.
Câu trả lời ngắn gọn: Không phải xét nghiệm máu nào cũng cần nhịn ăn. Nếu có yêu cầu, thời gian nhịn thường khoảng 8–12 giờ. Trong thời gian này, bạn thường chỉ nên uống nước lọc và thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc cơ sở xét nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Xét nghiệm máu cần nhịn ăn bao lâu?
Thời gian phổ biến là 8–12 giờ, tùy loại xét nghiệm. Không nên tự ý nhịn lâu hơn vì có thể gây mệt, chóng mặt hoặc hạ đường huyết.
Nhịn ăn xét nghiệm máu có được uống nước không?
Thông thường, bạn có thể uống một lượng vừa phải nước lọc không đường. Không nên uống cà phê, trà, sữa, nước trái cây hoặc nước ngọt.
Xét nghiệm mỡ máu có cần nhịn ăn không?
Không phải trường hợp nào cũng cần. Bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn nếu cần đánh giá triglyceride hoặc làm rõ một kết quả trước đó.
Xét nghiệm HbA1c có cần nhịn ăn không?
Thông thường không cần. Tuy nhiên, nếu thực hiện HbA1c cùng đường huyết lúc đói hoặc xét nghiệm khác, bạn vẫn có thể được yêu cầu nhịn ăn.
Có được uống thuốc trước khi xét nghiệm không?
Không nên tự ý ngừng thuốc. Hãy hỏi bác sĩ nếu đang dùng insulin, thuốc đái tháo đường, thuốc chống đông, thuốc tuyến giáp, corticosteroid hoặc thuốc điều trị dài hạn.
“Trước khi thực hiện xét nghiệm, hãy hỏi bác sĩ bạn cần chuẩn bị như thế nào.”
Vì sao một số xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn?
Sau khi ăn hoặc uống, đường, chất béo và các chất dinh dưỡng được hấp thu vào máu. Điều này có thể tạm thời làm thay đổi một số chỉ số.
Nhịn ăn đúng hướng dẫn giúp hạn chế ảnh hưởng của bữa ăn gần nhất và hỗ trợ bác sĩ đánh giá kết quả chính xác hơn.
Tuy nhiên, nhịn ăn không cần thiết với mọi xét nghiệm. Theo NHS, việc chuẩn bị phụ thuộc vào loại xét nghiệm, tình trạng sức khỏe và thuốc người bệnh đang sử dụng.
Những xét nghiệm nào có thể cần nhịn ăn?
Một số xét nghiệm thường có thể yêu cầu nhịn ăn gồm:
- Đường huyết lúc đói
- Nghiệm pháp dung nạp glucose
- Một số xét nghiệm mỡ máu, đặc biệt triglyceride
- Một số xét nghiệm hormone hoặc chuyển hóa chuyên biệt
Yêu cầu cụ thể có thể khác nhau giữa từng người và từng cơ sở xét nghiệm. Nếu phiếu chỉ định không ghi rõ, bạn nên xác nhận trước ngày lấy máu.
Những xét nghiệm nào thường không cần nhịn ăn?
Một số xét nghiệm thường không yêu cầu nhịn ăn gồm:
- Tổng phân tích tế bào máu
- HbA1c
- Nhóm máu
- Một số xét nghiệm tuyến giáp
- Một số xét nghiệm chức năng gan, thận hoặc miễn dịch
Dù vậy, một gói khám có thể bao gồm nhiều xét nghiệm. Bạn vẫn có thể được yêu cầu nhịn ăn nếu trong gói có kiểm tra đường huyết hoặc mỡ máu.
Trong lúc nhịn ăn được uống gì?
Lựa chọn phù hợp nhất thường là nước lọc không đường, nếu cơ sở xét nghiệm cho phép.
Bạn nên tránh:
- Cà phê, kể cả cà phê đen
- Trà
- Sữa và sữa hạt
- Nước trái cây
- Nước ngọt hoặc nước tăng lực
- Nước có vitamin hoặc điện giải
- Rượu bia
Đồ uống không có đường vẫn có thể ảnh hưởng đến một số chỉ số. Vì vậy, “không đường” không đồng nghĩa với “được phép sử dụng khi nhịn ăn”.
Có được hút thuốc hoặc nhai kẹo cao su không?
Bạn nên tránh hút thuốc, thuốc lá điện tử và nhai kẹo cao su trước khi lấy máu.
Ngoài ra, không nên vận động cường độ cao vào buổi sáng xét nghiệm vì hoạt động thể lực mạnh có thể tạm thời làm thay đổi một số chỉ số.
Có cần ngừng thuốc trước khi xét nghiệm?
Không tự ý ngừng thuốc.
Một số thuốc cần tiếp tục sử dụng bình thường, trong khi một số khác có thể phải điều chỉnh thời điểm uống. Bác sĩ sẽ quyết định dựa trên loại thuốc, bệnh nền và xét nghiệm cần thực hiện.
Hãy thông báo nếu bạn đang dùng:
- Insulin hoặc thuốc điều trị đái tháo đường
- Thuốc chống đông máu
- Thuốc huyết áp hoặc tim mạch
- Thuốc tuyến giáp
- Corticosteroid
- Thuốc nội tiết
- Vitamin, thực phẩm bổ sung hoặc thuốc thảo dược
Nếu thuốc phải uống cùng thức ăn, hãy hỏi bác sĩ cách xử lý trước ngày xét nghiệm.
Lỡ ăn hoặc uống cà phê thì phải làm sao?
Hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế trước khi lấy máu. Không nên giấu thông tin vì kết quả có thể bị ảnh hưởng.
Tùy loại xét nghiệm, cơ sở y tế có thể:
- Vẫn lấy mẫu và ghi nhận bạn chưa nhịn ăn
- Chỉ thực hiện các xét nghiệm không cần nhịn
- Điều chỉnh thời gian lấy mẫu
- Hẹn lại vào ngày khác
Ai cần thận trọng khi nhịn ăn?
Các nhóm sau nên hỏi bác sĩ trước khi nhịn ăn:
- Người mắc đái tháo đường
- Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú
- Trẻ em
- Người cao tuổi hoặc thể trạng yếu
- Người từng bị hạ đường huyết
- Người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết
- Người có bệnh nội tiết hoặc rối loạn chuyển hóa
Nếu xuất hiện run tay, vã mồ hôi, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh hoặc cảm giác sắp ngất, hãy báo ngay cho nhân viên y tế.
Checklist trước khi xét nghiệm máu
Tối hôm trước
- Xác nhận xét nghiệm có yêu cầu nhịn ăn hay không
- Kiểm tra thời gian bắt đầu nhịn
- Ăn tối bình thường, không ăn quá nhiều chất béo
- Tránh rượu bia và vận động quá sức
- Chuẩn bị danh sách thuốc đang sử dụng
Sáng ngày xét nghiệm
- Không ăn nếu đã được yêu cầu nhịn
- Chỉ uống nước lọc nếu được phép
- Không uống trà, cà phê, sữa hoặc nước trái cây
- Không hút thuốc hoặc nhai kẹo cao su
- Không tự ý bỏ thuốc
- Báo với nhân viên y tế nếu đã ăn hoặc uống nhầm
Sau khi lấy máu nên làm gì?
Sau khi lấy máu, bạn nên:
- Ép nhẹ miếng bông tại vị trí lấy mẫu
- Ngồi nghỉ nếu cảm thấy chóng mặt
- Ăn nhẹ sau khi hoàn thành xét nghiệm
- Uống đủ nước
- Hạn chế tự lái xe nếu cảm thấy không khỏe
Vết bầm nhỏ tại vị trí lấy máu thường có thể tự hết. Nếu chảy máu kéo dài, sưng đau nhiều hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế.
Đặt lịch xét nghiệm trên Halza
Chuẩn bị đúng giúp giảm nguy cơ phải lấy mẫu lại và hỗ trợ bác sĩ diễn giải kết quả trong đúng bối cảnh.
Thông qua Halza, bạn có thể:
- Tìm kiếm dịch vụ xét nghiệm tại các đơn vị y tế đối tác
- Tham khảo gói xét nghiệm phù hợp với nhu cầu
- Đặt lịch trước để chủ động thời gian
- Nhận hỗ trợ xác nhận lịch
- Lưu trữ và theo dõi kết quả sức khỏe trên ứng dụng
Đặt lịch xét nghiệm trên Halza để được hướng dẫn chuẩn bị phù hợp trước ngày lấy mẫu.
Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Thời gian nhịn ăn và cách dùng thuốc có thể khác nhau tùy xét nghiệm và tình trạng sức khỏe.
Nguồn tham khảo:
Quay lại danh sách bài viết
