Bạn vừa đo huyết áp và máy hiện 130/85 mmHg. Vậy con số này bình thường hay đã cao?
Huyết áp được thể hiện bằng hai con số. Số phía trên là huyết áp tâm thu, còn số phía dưới là huyết áp tâm trương.
Một điều quan trọng: không nên tự kết luận tăng huyết áp chỉ từ một lần đo. Căng thẳng, cà phê, vận động, tư thế ngồi hoặc thậm chí nói chuyện trong lúc đo đều có thể làm kết quả thay đổi.
Hai con số huyết áp có ý nghĩa gì?
Ví dụ kết quả của bạn là:
125/78 mmHg
125 – Huyết áp tâm thu
Là áp lực trong động mạch khi tim co bóp và đẩy máu đi.
78 – Huyết áp tâm trương
Là áp lực trong động mạch khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập.
Bạn không nên chỉ quan tâm đến con số phía trên. Cả huyết áp tâm thu và tâm trương đều có giá trị khi đánh giá huyết áp.
Chỉ số huyết áp bao nhiêu là cao?
Nếu đọc theo phân loại của AHA:
Kết quả Phân loại
<120 và <80 mmHg Bình thường
120–129 và <80 mmHg Huyết áp tăng
130–139 hoặc 80–89 mmHg Tăng huyết áp giai đoạn 1
≥140 hoặc ≥90 mmHg Tăng huyết áp giai đoạn 2
>180 và/hoặc >120 mmHg Huyết áp rất cao, cần đánh giá ngay
Điểm dễ nhầm nằm ở chữ “hoặc”.
Ví dụ:
- 135/75: tâm thu đã nằm trong nhóm tăng huyết áp giai đoạn 1 theo AHA.
- 118/85: dù số phía trên bình thường, tâm trương 85 vẫn thuộc nhóm tăng huyết áp giai đoạn 1 theo AHA.
- 145/82: tâm thu từ 140 trở lên nên thuộc nhóm tăng huyết áp giai đoạn 2 theo AHA.
Vì vậy, đừng chỉ nhìn một trong hai con số.
Tại sao WHO nói 140/90 nhưng AHA lại nói 130/80?
Đây là điểm thường gây nhầm khi bạn tìm thông tin trên mạng.
AHA phân loại 130–139/80–89 mmHg là tăng huyết áp giai đoạn 1. Trong khi đó, WHO định nghĩa tăng huyết áp ở người lớn khi huyết áp được đo vào hai ngày khác nhau và huyết áp tâm thu ở cả hai ngày ≥140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥90 mmHg.
Do đó, bạn có thể thấy hai website sử dụng hai mốc khác nhau mà không nhất thiết website nào “sai”.
Điều quan trọng hơn một con số đơn lẻ là kết quả có lặp lại hay không và nguy cơ tim mạch tổng thể của bạn như thế nào.
Một lần đo cao có phải bị tăng huyết áp không?
Chưa chắc.
Huyết áp có thể tăng tạm thời khi bạn:
- Vừa uống cà phê hoặc đồ uống chứa caffeine
- Vừa tập thể dục
- Hút thuốc
- Đang căng thẳng hoặc hồi hộp
- Nói chuyện trong lúc đo
- Ngồi sai tư thế
- Đặt cánh tay không đúng vị trí
CDC cũng lưu ý một số người có huyết áp cao khi đo tại cơ sở y tế nhưng kết quả bình thường hơn khi đo bên ngoài, thường được gọi là “hiệu ứng áo choàng trắng”.
Vì vậy, nếu máy báo cao một lần, đừng hoảng nhưng cũng đừng bỏ qua.
Đo huyết áp thế nào để kết quả chính xác hơn?
Một phép đo sai tư thế có thể khiến bạn tưởng rằng huyết áp của mình cao hơn thực tế.
Trước và trong khi đo, nên:
- Nghỉ ngơi trước khi đo
- Tránh caffeine, thuốc lá và vận động ngay trước khi đo
- Ngồi tựa lưng
- Đặt hai bàn chân phẳng trên sàn
- Không bắt chéo chân
- Đặt cánh tay ngang mức ngực
- Quấn vòng bít trên da, không qua lớp áo dày
- Không nói chuyện trong lúc máy đang đo
Nếu theo dõi tại nhà, hãy ghi lại kết quả theo ngày thay vì chỉ nhớ một con số.
Khi nào huyết áp cao cần đặc biệt chú ý?
Nếu huyết áp trên 180/120 mmHg, đây là mức rất cao.
AHA khuyến cáo cần liên hệ nhân viên y tế. Nếu mức huyết áp này đi kèm các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê, thay đổi thị lực hoặc khó nói, cần được đánh giá cấp cứu ngay.
Ngoài trường hợp cấp cứu, bạn cũng nên trao đổi với bác sĩ nếu:
- Huyết áp thường xuyên ≥140/90 mmHg
- Nhiều lần đo nằm khoảng 130–139/80–89 mmHg
- Kết quả tăng rõ rệt so với trước đây
- Có bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh thận
- Đang mang thai
- Đang sử dụng thuốc điều trị huyết áp
Đừng chỉ quan tâm một lần đo
Một con số huyết áp giống như một bức ảnh chụp tại một thời điểm.
Điều bác sĩ quan tâm nhiều hơn thường là xu hướng:
118/76 → 125/80 → 132/84 → 138/86
sẽ cung cấp nhiều thông tin hơn một kết quả 138/86 xuất hiện đơn lẻ.
Vì vậy, nếu huyết áp bắt đầu cao hơn trước, việc theo dõi đều đặn có thể giúp bạn nhận diện thay đổi sớm.
Theo dõi huyết áp và sức khỏe trên Halza
Thông qua Halza, bạn có thể lưu trữ hồ sơ và thông tin sức khỏe để thuận tiện xem lại khi cần.
Việc lưu kết quả qua nhiều lần kiểm tra giúp bạn và bác sĩ dễ quan sát xu hướng thay đổi hơn thay vì chỉ dựa trên một lần đo.
Đừng đợi đến khi có triệu chứng mới quan tâm đến huyết áp. Biết con số của mình là bước đầu tiên để chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch.
Thông tin trong bài chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Ngưỡng huyết áp và mục tiêu điều trị có thể khác nhau tùy tình trạng sức khỏe, tuổi, thai kỳ và nguy cơ tim mạch của từng người.
Câu hỏi thường gặp
Huyết áp 120/80 có bình thường không?
Theo phân loại của American Heart Association (AHA), huyết áp bình thường ở người lớn là:
Tâm thu dưới 120 mmHg và tâm trương dưới 80 mmHg.
Vì vậy, một kết quả đúng 120/80 mmHg không còn nằm hoàn toàn trong nhóm “dưới 120 và dưới 80” theo phân loại này.
Huyết áp 130/80 có cao không?
Theo AHA, huyết áp tâm thu 130–139 mmHg hoặc tâm trương 80–89 mmHg được xếp vào tăng huyết áp giai đoạn 1.
Tuy nhiên, WHO sử dụng mốc ≥140/90 mmHg khi kết quả được ghi nhận vào hai ngày khác nhau để chẩn đoán tăng huyết áp ở người lớn.
Điều này có nghĩa là các hướng dẫn có thể sử dụng ngưỡng phân loại khác nhau. Một kết quả 130/80 không đồng nghĩa bạn đã được chẩn đoán tăng huyết áp, nhưng cũng không nên xem nhẹ nếu kết quả này lặp lại nhiều lần.
Huyết áp cao có triệu chứng không?
Phần lớn người bị tăng huyết áp không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Bạn vẫn có thể cảm thấy hoàn toàn bình thường dù huyết áp đang cao. Đo huyết áp là cách để phát hiện tình trạng này.
Nguồn tham khảo
- World Health Organization – Hypertension
- American Heart Association – Blood Pressure Explained
- American Heart Association – Understanding Blood Pressure Readings
- CDC – Measuring Your Blood Pressure
Quay lại danh sách bài viết
